ارائه راه‌کارهایی جهت بهبود فرهنگ‌سازمانی نیروی انتظامی با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه مدیریت، اقتصاد و حسابداری، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 استادیار و عضو هیئت علمی گروه مدیریت، اقتصاد و حسابداری، دانشگاه پیام نور، تهران( صندوق پستی4697-19395 تهران)، ایران

3 گروه مدیریت، اقتصاد و حسابداری، دانشگاه پیام نور، تهران( صندوق پستی4697-19395 تهران)، ایران

چکیده

زمینه و هدف: هدف از پژوهش حاضر، شناسایی راه‌کارهایی برای بهبود فرهنگ‌سازمانی نیروی انتظامی است. با بررسی ادبیات نظری مربوطه بعضی از مؤلفه‌های مشترک فرهنگ‌سازمانی در بین نظریات و مدل‌های مختلف به جهت ارائه راه‌کارهایی برای بهبود آنها انتخاب گردید. که این مؤلفه‌های نه‌گانه عبارت از: ارتباطات سازمانی، شیوه نظارت و کنترل، خطرپذیری و خلاقیت، سیستم تشویق و پاداش دهی، هویت و وفاداری، انگیزش، تاکید بر ثبات یا تغییر، توجه به نتیجه گرایی یا وظیفه‌گرایی و تاکید بر وظایف سازمانی یا رضایت کارکنان هستند.
روش‌ها: این پژوهش از نوع تحقیقات کیفی می‌باشد؛ که به‌منظور جمع‌آوری داده‌ها از روش مصاحبه نیمه‌باز و همچنین برای تجزیه‌وتحلیل داده‌های پژوهش از روش تحلیل محتوای کیفی استفاده شده است. جامعه آماری این پژوهش، کلیه فرماندهان و مدیران میانی مستقر در ستاد فرماندهی استان یزد می‌باشند که در سال ۱۳۹8 تعداد ۴۳ نفر را تشکیل می‌دهند. حجم نمونه بر مبنای نمونه‌گیری هدفمند، مترادف با اشباع داده‌های مصاحبه‌ها در انتهای تحقیق ۲۲ نفر در نظر گرفته شد.
یافته‌ها: برمبنای مصاحبه‌های انجام‌شده در مورد ابعاد و مؤلفه‌های نه‌گانه فرهنگ‌سازمانی و تجزیه‌وتحلیل متن مصاحبه‌ها به‌عنوان داده‌های تحقیق، تعداد ۱۴۲ کد و مفهوم مربوط به راه‌کارهای بهبود مؤلفه‌های نه‌گانه فرهنگ‌سازمانی شناسایی گردید.
نتیجه‌گیری: در نهایت بر اساس یافته‌های پژوهش مشخص گردید که مهم‌ترین راه‌کارهای بهبود فرهنگ‌سازمانی نیروی انتظامی مربوط به گوش فرادادن به نظرات و پیشنهادات کارکنان؛ استفاده بیشتر مدیران از روش‌های تشویقی و ترغیبی؛ افزایش پاداش‌های مالی در سازمان؛ در نظر گرفتن کمبودهای سازمانی و نیازهای مختلف کارکنان؛ فراهم آوردن حمایت و پشتیبانی قانونی و سازمانی لازم نسبت به کارکنان می‌باشد.

تازه های تحقیق

بر خلاف گوناگونی و تفاوت‌ها، همة فرهنگ‌ها ویژگی‌هایی دارند که میان آن ها همگانی است و این ویژگی‌ها را می‌توان با روش‌های علمی بازکاوی کرد. پاره‌ای از این ویژگی‌ها به این شرح‌اند :آموختنی است، آموخته می‌شود، اجتماعی است، پدیده‌ای ذهنی و تصوری است، خشنودی بخش است، سازگاری می‌یابد و یگانه است(علامه و همکاران، 1395). هارل[1] و همکارانش فرهنگ سازمانی را مجموعه‌ای از همه نشانه‌ها، رسوم، مفهوم‌ها، ارزش‌ها و استانداردهای رفتاری دانسته‌اند که بین اعضای یک گروه انسانی مشترک است و به عنوان تجربه زندگی نسل به نسل منتقل می‌شود(هارل و همکاران، 2020).

تعریف های بسیاری برای فرهنگ سازمانی مطرح شده است که دیدگاه‌های متفاوتی را بیان می‌کنند، اما مناسب‌ترین تعریف به این شرح است: رفتارهایی که توسط ادراک، تفکر و احساس یاد گرفته می‌شود و بین اعضای سازمان انتقال می‌یابد و رویه‌ها و هویت اصلی سازمان را شکل می‌دهند.

مؤلفه‌های (معیارهای) فرهنگ‌سازمانی

ویژگی‌های معیارهای شناسایی فرهنگ‌ عبارت است از سادگی و قابل‌فهم بودن، قابلیت به‌کارگیری روش‌های‌ مختلف تحقیق، توانایی درک تغییرات فرهنگی، دارا بودن چارچوب مفهومی، قابلیت کاربرد در انواع سازمان‌ها و توان شناسایی ویژگی‌های ممتاز(داس سواین[2]، 2020).

استفانو[3] و همکارانش(2019) ابعاد هفت‌گانه‌ای را برای فرهنگ عنوان می‌کند که بر اساس آن‌ها می‌توان جنبه‌های پوشیده‌تر و نهانی فرهنگ‌سازمانی را آشکار می‌سازد. این ابعاد هفت‌گانه عبارت است از ۱) ماهیت تعیین خوبی و بدی در سازمان؛ ۲) انسجام یا پراکندگی؛ ۳) ماهیت روابط انسانی در سازمان؛ ۴) تصور اساسی از ماهیت انسانی؛ ۵) ماهیت و طرز تلقی از زمان در سازمان؛ ۶) ماهیت فعالیت‌های انسانی سازمان؛ ۷) روابط سازمان با محیطش

 

کلیدواژه‌ها


ارائه راه‌کارهایی جهت  بهبود فرهنگ‌سازمانی نیروی انتظامی با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی[GT1] 

 

چکیده

زمینه و هدف: هدف از پژوهش حاضر، شناسایی راه‌کارهایی برای بهبود فرهنگ‌سازمانی نیروی انتظامی است. با بررسی ادبیات نظری مربوطه بعضی از مؤلفه‌های مشترک فرهنگ‌سازمانی در بین نظریات و مدل‌های مختلف به جهت ارائه راه‌کارهایی برای بهبود آنها انتخاب گردید. که این مؤلفه‌های نه‌گانه عبارت از: ارتباطات سازمانی، شیوه نظارت و کنترل، خطرپذیری و خلاقیت، سیستم تشویق و پاداش دهی، هویت و وفاداری، انگیزش، تاکید بر ثبات یا تغییر، توجه به نتیجه گرایی یا وظیفه‌گرایی و تاکید بر وظایف سازمانی یا رضایت کارکنان هستند.

روش‌ها: این پژوهش از نوع تحقیقات کیفی می‌باشد؛ که به‌منظور جمع‌آوری داده‌ها از روش مصاحبه نیمه‌باز و همچنین برای تجزیه‌وتحلیل داده‌های پژوهش از روش تحلیل محتوای کیفی استفاده شده است. جامعه آماری این پژوهش، کلیه فرماندهان و مدیران میانی مستقر در ستاد فرماندهی استان یزد می‌باشند که در سال ۱۳۹8 تعداد ۴۳ نفر را تشکیل می‌دهند. حجم نمونه بر مبنای نمونه‌گیری هدفمند، مترادف با اشباع داده‌های مصاحبه‌ها در انتهای تحقیق ۲۲ نفر در نظر گرفته شد.

یافته‌ها: برمبنای مصاحبه‌های انجام‌شده در مورد ابعاد و مؤلفه‌های نه‌گانه فرهنگ‌سازمانی و تجزیه‌وتحلیل متن مصاحبه‌ها به‌عنوان داده‌های تحقیق، تعداد ۱۴۲ کد و مفهوم مربوط به راه‌کارهای بهبود مؤلفه‌های نه‌گانه فرهنگ‌سازمانی شناسایی گردید.

نتیجه‌گیری: در نهایت بر اساس یافته‌های پژوهش مشخص گردید که مهم‌ترین راه‌کارهای بهبود فرهنگ‌سازمانی نیروی انتظامی مربوط به گوش فرادادن به نظرات و پیشنهادات کارکنان؛ استفاده بیشتر مدیران از روش‌های تشویقی و ترغیبی؛ افزایش پاداش‌های مالی در سازمان؛ در نظر گرفتن کمبودهای سازمانی و نیازهای مختلف کارکنان؛ فراهم آوردن حمایت و پشتیبانی قانونی و سازمانی لازم نسبت به کارکنان می‌باشد.

 

واژگان کلیدی: فرهنگ‌سازمانی، نیروی انتظامی، تحلیل محتوا

 

 

 

 

 

ابراهیمی, ابوالقاسم, عباسی, عباس, کارانجام, سیده شیما. (1398). مدل کهکشانی، استعاره‏ ای نو در حوزۀ فرهنگ سازمانی (مطالعۀ موردی: برج پژوهشی محمد رسول الله(ص) دانشگاه علوم پزشکی شیراز). مجله علمی "مدیریت فرهنگ سازمانی", 17(1), 145-172. doi: 10.22059/jomc.2019.230619.1007192
ابزری، مهدی؛ و دلوی، محمدرضا (۱۳۸۵). مدیریت فرهنگ‌سازمانی (مفاهیم، الگوها، تغییر) با رویکرد تعالی گرا، انتشارات قاصد سحر. چاپ اول.
دلاور، علی (۱۳۸۹). روش شناسی کیفی. فصلنامه راهبرد، سال نوزدهم، شماره ۵۴.
رضاییان، علی (۱۳۸۵). مبانی مدیریت رفتار سازمانی. تهران: انتشارات سمت. چاپ هفتم.
سلطانی، محمدرضا؛ بردبار شرامین، محمدحسین؛ و هوشنگی، مهدی (۱۳۹۰). بررسی تطبیقی ارزش‌های فرهنگ‌سازمانی از دیدگاه کارکنان یک سازمان نظامی. مجله پژوهش‌های مدیریت منابع انسانی، شماره۱، صص ۷۴-۵۳.
صادقی, حشمت اله, موسوی, سید نجم الدین, حکاک, محمد, نظرپوری, امیرهوشنگ. (1397). طراحی مدل سنجش خرده فرهنگ های سازمانی (مطالعۀ موردی: شرکت خطوط لوله و مخابرات نفت ایران). مجله علمی "مدیریت فرهنگ سازمانی", 16(3), 665-693. doi: 10.22059/jomc.2017.219708.1007035
طوسی، محمدعلی (۱۳۸۱). فرهنگ‌سازمانی، چاپ سوم، تهران، مرکز آموزش مدیریت دولتی.
فشارکی, فرزاد, دهقانان, حامد. (1399). نگاشت میمتیک و تبارشناسی فرهنگ سازمانی گوگل. مجله علمی "مدیریت فرهنگ سازمانی", 18(3), 517-537.
علامه, سید محسن, عسکری, نوربخش, خزائی پول, جواد. (1395). بررسی تأثیر فرهنگ سازمانی بر عملکرد سازمانی: تأکید بر نقش تسهیم دانش و چابکی سازمانی با رویکرد کارت امتیازی متوازن. مجله علمی "مدیریت فرهنگ سازمانی", 14(2), 453-474. doi: 10.22059/jomc.2016.57625
کردشولی، حبیب الله، علومی، سید مسلم، انعمی، فائزه السادات.(1394). مدیریت فرهنگ سازمانی بر مبنای مدل موجودی فرهنگ سازمانی.فصلنامه مطالعات رفتار سازمانی. سال پنجم. شماره 1(شماره پیاپی 17)، بهار 1395: صص1-35.
محرم زاده، فاطمه(1395). بررسی رابطه اصیل ، جو روان شناختی، فرهنگ سازمانی با مدیریت تعارض)، پایان نامه کارشناسی ارشد مدیریت آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی شهید بهشتی.
محمدی یگانه، رضا؛ شاهبندر زاده، حمید؛ حسن‌پور، ندا (۱۳۸۹). ارزیابی فرهنگ‌سازمانی نیروی انتظامی و مقایسه آن با دانشگاه علوم پزشکی، سازمان دارایی و کشتی‌سازی: مدل ارزش‌های رقیب. فصلنامه نظم و امنیت انتظامی، سال سوم، شماره ۱.
مرادی، محمدحسن (۱۳۹۲)، آسیب‌شناسی جو سازمانی نیروی انتظامی با استفاده از مدل شش بعدی وایزبورد؛ نمونه پژوهی معاونت طرح و برنامه و بودجه نیروی انتظامی، فصلنامه توسعه‌سازمانی پلیس، شماره۴، صص۶۲-۴۱.
نیک پی، ایرج؛ مریم زندکریمی(1398) بررسی تأثیر رهبری موثث بر قلدری سازمانی با نقش میانجی فرهنگ سازمانی«، مدیریت فرهنگ سازمانی، )2)71 :ص 971ر 996.