شناسایی و اولویت بندی ابعاد و مولفه های سنجش وضعیت سرمایه های دانشی در یک سازمان دفاعی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

مدیر پژهش

چکیده

هدف اصلی این پژوهش، شناسایی و اولویت بندی ابعاد و مولفه های سنجش وضعیت سرمایه های دانشی در یک سازمان دفاعی می‌باشد. برای دستیابی به این هدف، پژوهش های حوزه سرمایه دانشی و نظرات خبرگان سازمانی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. روش تحقیق در پژوهش حاضر از نظر رویکرد، ترکیبی ( کیفی و کمی) و از نظر هدف کاربردی است. همچنین از نظر گردآوری داده ها از نوع توصیفی – پیمایشی است که با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته و به طور خاص مبتنی بر مدل سازی معادلات ساختاری و تحلیل عاملی تأییدی است. در بخش کیفی ، از مصاحبه نیمه ساختار یافته و استفاده از روش تحلیل تماتیک استقرایی شش مرحله ای کلارک و براون، با 9 نفر از خبرگان سازمانی برای بومی سازی مولفه های تحقیق استفاده شد. در بخش کمی، جامعه آماری بصورت هدفمند روی 60 نفر از مسئولین معاونت دانش و پژوهش یک سازمان دفاعی انتخاب شدند. در نهایت 60 پرسشنامه توزیع و 100% بازگشت داده شدند. برای تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزار Smart Pls استفاده شد. مقدار آلفای کرونباخ پرسشنامه 932/0به دست آمد. مدل نهایی پژوهش متشکل از 3 بعد، 11 مولفه و 32 شاخص اولویت بندی شد. نتایج بررسی در مدل نهایی با انجام تحلیل عاملی تأییدی، نشان می‌دهد که الگوی سرمایه دانشی از ابعاد سرمایه انسانی ، سازمانی و ارتباطی تشکیل شده است. همچنین، بعد سرمایه سازمانی با ضریب مسیر 439/0 بیشترین تبیین را نسبت به الگوی سرمایه دانشی دارد. نهایتاً بر مبنای یافته های تحقیق، پیشنهادات لازم جهت ارتقا و بهره برداری وضعیت سرمایة دانشی در سازمان دفاعی مورد نظر ارائه گردید.

تازه های تحقیق

 سرمایه دانشی، سرمایه انسانی، سرمایه سازمانی، سرمایه ارتباطی

کلیدواژه‌ها


چکیده

هدف اصلی این پژوهش، شناسایی و اولویت بندی ابعاد و مولفه های سنجش وضعیت سرمایه های دانشی در یک سازمان دفاعی می‌باشد. برای دستیابی به این هدف، پژوهش های حوزه سرمایه دانشی و نظرات خبرگان سازمانی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. روش تحقیق در پژوهش حاضر از نظر رویکرد، ترکیبی ( کیفی و کمی) و از نظر هدف کاربردی است. همچنین از نظر گردآوری داده ها از نوع توصیفی – پیمایشی است که با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته و به طور خاص مبتنی بر مدل سازی معادلات ساختاری و تحلیل عاملی تأییدی است. در بخش کیفی ، از مصاحبه نیمه ساختار یافته و استفاده  از روش تحلیل تماتیک استقرایی شش مرحله ای کلارک و براون، با 9 نفر از خبرگان سازمانی برای بومی سازی مولفه های تحقیق استفاده شد. در بخش کمی، جامعه آماری بصورت هدفمند روی 60 نفر از مسئولین معاونت دانش و پژوهش یک سازمان دفاعی انتخاب شدند. در نهایت 60 پرسشنامه توزیع و 100% بازگشت داده شدند. برای تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزار Smart Pls استفاده شد. مقدار آلفای کرونباخ پرسشنامه  932/0به دست آمد. مدل نهایی پژوهش متشکل از 3 بعد، 11 مولفه و 32 شاخص اولویت بندی شد. نتایج بررسی در مدل نهایی با انجام تحلیل عاملی تأییدی، نشان می‌دهد که الگوی سرمایه دانشی از ابعاد سرمایه انسانی ، سازمانی و ارتباطی تشکیل شده است. همچنین، بعد سرمایه سازمانی با ضریب مسیر 439/0 بیشترین تبیین را نسبت به الگوی سرمایه دانشی دارد.  نهایتاً بر مبنای یافته های تحقیق، پیشنهادات لازم جهت ارتقا و بهره برداری وضعیت سرمایة دانشی در سازمان دفاعی مورد نظر ارائه گردید.

  • منابع و مأخذ:

    • علوی. سید علی. قرشی. سید روح اله(1386). الگوی اندازه گیری سرمایه های فکری سازمانهای ایرانی.اندیشه مدیریت. سال اول. شماره2.صص150- 127.
    • قاسمی نژاد. یاسر. سلگی. محمد(1393). بررسی تأثیر سرمایه فکری بر توسعه محصولات نوآورانه(مورد مطالعه: یکی از مراکزتحقیقاتی صنعتی دفاعی). فصلنامه مطالعات راهبردی بسیج. سال هفدهم. شماره 6.صص163-141.
    • صلواتچی. سرچشمه. بهرام. مداح. معصومه(1387). کاربرد مدل ARCدر گزارش دهی سرمایه های دانشی موسسات دانش بنیان. فصلنامه تخصصی پارکها و مراکز رشد.شماره پانزدهم، صص47-42.
    • ناظمی. شمس الدین. شیعه زاده. الهه. سید حسینی. سیده سمیرا(1390). فرهنگ مبتنی بر ارزیابی سرمایه دانشی؛ ابزاری برای کسب مزیت رقابتی. همایش بین المللی مدیریت. شماره سوم . صص209-196 .
    • بیگی. تورج. فطرس. محمدحسن(1388).الگوهای اندازه گیری سرمایه فکری، با نگاهی به بخش خدمات. فصلنامه تدبیر.شماره 203.صص33-27.
    • زاهدی. شمس السادات. رضایی منش. بهروز. اسلامبولچی .علیرضا(1392). طراحی الگوی اندازه گیری سرمایه فکری در سازمان های فرهنگی دولتی ایران. فصلنامه مدیریت سازمانهای دولتی. سال اول، شماره 3 ، صص64-43.
    • حسن نژاد درآباد .مریم .دیندارفرکوش. فیروز(1394). تاثیر میزان نوآوری سازمانی در سرمایۀ دانشی کارکنان بانک پارسیان.سومین کنفرانس بین المللی پژوهشهای کاربردی مدیریت و حسابداری. شماره3 .صص9-1.
    • شهسواری. امیر .یمنی دوزی سرخابی. محمد. ابوالقاسمی. محمود(1393). الگوی مفهومی سرمایه های فکری در آموزش عالی مطالعه موردی دانشگاه شریف.فصلنامه انجمن آموزش عالی ایران. سال ششم. شماره.3.صص 160-121.
    • شجاعی. عبدالناصر. بیگی. تورج. فطرس. محمدحسن.(1390). رویکرد فازی رتبه بندی اثرگذاری اجزای سرمایه فکری بر عملکرد یک دانشگاه.فراسوی مدیریت. سال پنجم.شماره 19.صص 106-77.
    • زاهدی.سید مهدی .لطفی زاده.فرشته(1389). ابعاد اندازه گیری سرمایه فکری.فصلنامه مطالعات مدیریت شماره55.صص64-41.
    • ذگردی.سید حسام الدین.محقر. فاطمه(1392).شناسایی سرمایه های دانشی و معیارهای ارزیابی عملکرد در شرکت های انفورماتیک. هفتمین کنفرانس مدیریت.
    • احمدی.محمد.حاتمی زاده.نیکتا.حسینی.محمدعلی(1395).شناسایی و دسته بندی مولفه های سرمایه های فکری در سازمان.نشریه مدیریت ارتقاء سلامت.شماره3.صص27-15.
    • رضائیان.علی.دانایی فرد.حسن.زنگویی نژاد.ابوذر(1390). طراحی الگوی مفهومی اندازه گیری دارایی های دانشی-سرمایه فکری در سطح ملی.فصلنامه چشم انداز مدیریت دولتی. شماره6.صص 41-25.
    • آشنا. مصطفی.یوسفی. حمیدرضا. صادقی. فرزانه (1388). سرمایه فکری، سرمایه ای ارزشمند و موثر در سازمان امور مالیاتی کشور. فصلنامه مالیات.شماره6 . صص155 -139 .
    • فطرس.محمد حسن. بیگی. تورج.(1388).الگوهای اندازه گیری سرمایه فکری، با نگاهی به بخش خدمات.ماهنامه تدبیر،شماره 203.صص.33-27.
    • نجات. سید رضا.شیبانی.حسن.منتی.حسین.محمد.قصری.ناصحی.وحید(1396).طراحی الگوی سنجش سرمایه فکری حوزه تحقیقات مطالعات ناجا.فصلنامه مدیریت منابع در نیروی انتظامی.شماره4.صص 88-49.
    • اسلامبولچی. علیرضا.(1391)طراحی الگوی اندازه گیری سرمایه های فکری سازمانهای فرهنگی کشور،. رساله دکتری.دانشکده مدیریت و حسابداری دانشگاه علامه طباطبایی.صص267-285.
    • شرفی.محمد.عباسپور.عباس.مهرگان.محمدرضا.(1392).شناسایی و رتبه بندی شاخص های سنجش سرمایه های فکری در نظام آموزش عالی با استفاده از تکنیک فرایند تحلیل سلسه مراتبی.فصلنامه اندازه گیری تربیتی . شماره12 .صص169-133.
    • حسینی ، جوکار،   کشاورز،  خادمی.(1398). شناسایی و اولویت بندی شاخص‌های سرمایة دانشی با هدف بهبود عملکرد شرکت.فصلنامه مدیریت سازمانهای دولتی. شماره3.صص90-77.
    • دهقانی،پور محمد.(1395)، بررسی تأثیر مولفه های سرمایه فکری بر عملکرد سازمانی کارکنان،پنجمین کنفرانس بین المللی پژوهش های مدیریت،سنپترز بورگ.
    • شبان، فرشته.(1395).سرمایه فکری،کنفران بین المللی نخبگان مدیریت
    • حسنوی،حاجی قاسمی.(1393).بررسی چارچوبی برای سنجش سرمایه های فکری در ازمان های فناوری محور. فصلنامه علمی و ترویجی مدیریت استاندارد کیفیت. شماره4.صص47-36.
    • مجتبی دادوندی (1394)، بررسی تاثیر سرمایه فکری بر بهبود مزیت رقابتی پایدار در شرکت های دانش بنیان شهر تهران، دومین کنفرانس بین المللی پژوهش های نوین در مدیریت، اقتصاد و علوم انسانی
    • خاکی، غلامرضا ،1388، کتاب روش تحقیق با رویکردی به پایان‌نامه‌نویسی، انتشارات بازتاب.
    • قلیچ لی بهروز, مشبکی اصفهانی اصغر(1384)، نقش سرمایه اجتماعی در ایجاد سرمایه فکری سازمان،پایگاه مرکز اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی،شماره75،صص125-147
    • سرمد،زهره؛بازرگان،عباس؛حجازی، الهه(1385).روش تحقیق در علوم رفتاری. چاپ12: تهران، انتشارات اگه.
    • محمودی میمند، محمد؛ کیارزم، آمنه؛(1394). بررسی رابطه اجزاء سرمایه فکری با محرک های نوآوری سازمانی، پژوهش نامه مدیریت تحول » پاییز و زمستان 1394 - شماره 14 علمی-پژوهشی ، صص 57 - 74.
    • احمدی،محمد،حاتمی زاده نیکتا، حسینی،محمد علی(2016).شناسایی و دسته بندی مفاهیم و مولفه های سرمایه فکری در سازمان،فصلنامه مدیریت ارتقا سلامت، شماره3،صص15-27.
    • محسنین، شهریار،اسفیدانی،محمد رحیم،(1393).معادلات ساختاری مبتنی بر رویکرد حداقل مربعات جزئی.انتشارات موسسه کتاب مهربان نشر.